Home / Thema's / Boren en ophangen

Thema 03

Boren en ophangen: het juiste boortje per muur

Alles wat een decorateur aan een muur hangt, van een kader tot een gordijnrail, begint met een gat. Het verschil tussen een strak resultaat en een muur vol uitgebrokkelde gaten zit in drie keuzes: het juiste boortje, de juiste plug en de juiste snelheid. Dit artikel zet die keuzes op een rij.

Eerst weten waarin geboord wordt

Een Belgische woning kan uit heel verschillende wanden bestaan. Buitenmuren en oudere binnenmuren zijn meestal baksteen. Nieuwbouw heeft vaak snelbouwsteen of cellenbeton, en scheidingswanden zijn geregeld gipskarton op een houten of metalen frame. Vloerplaten en kolommen zijn beton. Elk materiaal vraagt een ander boortje.

Een handige test: klop met de knokkels op de muur. Een holle klank betekent gipskarton of een voorzetwand. Een doffe, harde klank wijst op steen of beton. Daarnaast is het verstandig om met een leidingzoeker te controleren waar elektriciteit en water lopen, zeker naast schakelaars en stopcontacten en boven de keukenaanrecht.

Steen en beton

Voor baksteen en beton is een steenboor nodig, herkenbaar aan de brede hardmetalen punt. In baksteen volstaat een gewone klopboormachine met de klopstand aan. In beton en zeker in oudere, harde beton werkt een boorhamer met SDS-opname sneller en netter. Boor eerst zonder klopstand een paar millimeter diep, zodat het boortje niet wegloopt, en zet dan de klopstand aan.

Cellenbeton en snelbouwsteen zijn zacht en poreus. Daar wordt zonder klopstand geboord, anders wordt het gat te ruim en houdt de plug niet. Voor deze materialen bestaan speciale pluggen met brede vleugels.

Gipskarton en holle wanden

In gipskarton wordt met een gewone spiraalboor geboord, zonder klopstand, en met een hollewandplug bevestigd. Voor lichte voorwerpen zoals een kader volstaat een kunststof hollewandplug. Voor zwaardere dingen zoals een gordijnrail, een klok van enkele kilo's of een wandrek is een metalen hollewandanker of een kantelplug nodig. Nog beter is het om de houten of metalen staander achter de plaat te vinden en daarin te schroeven; een magneetje verraadt de schroeven van de plaat en dus de plaats van de staander.

Hout en metaal

In hout, bijvoorbeeld een houten lambrisering of een balk, wordt met een houtboor geboord. Die heeft een fijne centreerpunt zodat het gat precies op de markering blijft. In metaal, denk aan een stalen profiel of een metalen gordijnrail die op maat wordt geboord, hoort een HSS-metaalboor. Metaal wordt geboord op een laag toerental, met een druppel olie, en na een eerste klein voorboorgat voor grotere diameters.

Een goede set metaalboren en houtboren in de gangbare diameters bespaart veel geknoei. Een boortje dat bot is, brandt eerder dan het snijdt; wie rook ziet, stopt en vervangt het boortje.

Schoon werken

Decorateurs werken netjes. Een stukje schilderstape op de boorplek voorkomt dat het pleisterwerk rond het gat uitbrokkelt en dat het boortje wegglijdt. Een stofzuigermond of een gevouwen enveloppe onder het gat vangt het boorstof op. Bij het ophangen van meerdere kaders wordt eerst een sjabloon van papier op de muur geplakt, zodat alle gaten in een keer juist zitten.

Een plug hoort strak in het gat te zitten en volledig weg te zakken in de muur. Steekt de plug uit, dan is het gat te ondiep of te smal. De schroef is een maat kleiner dan de plug: een plug van 6 millimeter krijgt een schroef van 4 tot 5 millimeter.

Boortjes kopen

Wie regelmatig ophangt, heeft baat bij losse boren in de juiste maat in plaats van een goedgevulde maar middelmatige set. In België is https://www.boorkopen.be/ een gespecialiseerde webshop voor metaalboren, houtboren, kernboren en toebehoren, gesorteerd op diameter en uit voorraad leverbaar. Ook batterijen voor meetapparatuur en laserwaterpassen staan er in het aanbod.